Kilidin anahtarı yine Anadolu'da

Tarih boyunca ticaretin merkezi olan Anadolu, günümüzde de küresel lojistik ağlarının yeniden tasarlandığı bir kavşak noktası olarak öne çıkıyor. Bölgesel çatışmalar ve jeopolitik riskler geleneksel rotaları güvenilmez hale getirirken Ankara hem Orta Koridor hem de Kalkınma Yolu projeleriyle dünya ticaretini kendi coğrafyasında buluşturmaya hazırlanıyor. Financial Times gazetesi, bu büyük stratejinin bir parçası olarak Ermenistan sınırındaki Alican Kapısı’nda başlayan hazırlıkları ve Türkiye’nin Asya ile Avrupa arasındaki kritik “kilit” rolünü inceledi.

Alican Kapısı

Financial Times, Türkiye’nin, Avrupa ve Asya arasındaki ticaret yolunu açmak için 32 yıldır kapalı olan Ermenistan sınırını devreye almaya hazırlandığını yazdı. Financial Times’tan John Paul Rathbone, önceki gün Alican’dan yazdığı analizde, “Türkiye’nin Ermenistan’a açılan Alican Sınır Kapısı şu an için sakin bir tali yolun sonunda yer alsa da Ankara, çıkmaz sokağı küresel bir ticaret kavşağına dönüştürmeyi hedefliyor” yorumunda bulundu. Habere göre sınırda pasaport işlemleri için gerekli sistemler kurulmaya başlandı. Yazıda bu hamlenin Asya’yı Avrupa’ya bağlayan kritik bir ticaret rotasının kilidini açabileceği yorumu yapıldı.

‘Filli geçiş bölgesi’

Haberde şu bilgiler paylaşıldı:

“ABD Başkanı tarafından Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki barış planlarının bir parçası olarak desteklenen proje ‘Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası’ (TRIPP) adını taşıyor. Bu jeopolitik girişim Ankara’nın Türkiye’yi, jeopolitik tıkanma noktalarından, özellikle de savaş tehdidi altındaki Hürmüz Boğazı’ndan uzaklaştırılan mal ve enerji akışları için güvenli bir ticaret merkezi haline getirme çabalarının bir parçasını oluşturuyor. Tahran’ın geçen haziranda Boğaz’ı kapatma niyetini ilk kez dile getirmesinden bu yana Ankara, Türkiye’yi istikrarlı bir alternatif ticaret koridoru olarak sunma çabalarını artırdı. Rusya, İran, Kızıldeniz ve Körfez üzerinden geçen geleneksel rotaların çatışmalar ve yaptırımlarla bozulması bu arayışı hızlandırdı. NATO üyesi olan Türkiye hem Ukrayna Savaşı’nda hem de son Körfez çatışmasında doğrudan yer almaktan kaçındı. Bu durum ülke topraklarını fiili bir geçiş bölgesi haline getirdi.”

İKİ ANA PROJE

Analizde özetle “Ankara’nın vizyonunun merkezinde iki ana proje bulunuyor. İlki Körfez’i Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlayan ve Hürmüz Boğazı ile Süveyş Kanalı gibi deniz tıkanma noktalarını baypas eden Kalkınma Yolu projesi. Ancak bu proje milyarlarca dolarlık yatırım gerektiriyor ve istikrarsız Irak topraklarından geçiyor. İkinci ve daha umut verici proje ise Orta Koridor’un genişletilmesi ve TRIPP projesi” ifadelerine yer verildi. 

PETROL AKIŞI

Analizde şu bilgiler de yer aldı: “Şu anda İstanbul Boğazı’ndan günde 3.5 milyon varilden fazla petrol geçiyor. Bakü’den Ceyhan limanına uzanan 1700 kilometrelik boru hattı ise günde 1.2 milyon varil petrol taşıma kapasitesine sahip. TRIPP projesi Orta Asya’dan Türkiye üzerinden Avrupa’ya 1 trilyon metreküp gaz taşıyacak olan atıl durumdaki Trans-Hazar boru hattı projesini bile yeniden canlandırabilir.” 

İŞTE O ROTALAR... 

ZENGEZUR KORİDORU: ÇOK YÖNLÜ LOJİSTİK ENTEGRASYON 

Zengezur Koridoru’nun belkemiğini oluşturan Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu hattındaki çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte Türkiye, Orta Koridor’u bir sınır kapısından daha bağlayarak çok yönlü bir lojistik entegrasyon sağlayacak. Bu durum, Türkiye’nin bölgesel bir lojistik merkez olarak konumunu da güçlendirecek. 

ORTA KORİDOR: TAŞIMA SÜRESİ 18 GÜNE DÜŞÜYOR 

Küresel ticaretin önemli bölümünün geçtiği Süveyş Kanalı hattında ortalama 35 gün, Ümit Burnu üzerinden yapılan taşımaların ise yaklaşık 45 gün sürdüğü biliniyor. Orta Koridor üzerinden Çin ile Avrupa arasındaki taşıma süresinin yaklaşık 18 güne kadar düşmesi, bu güzergâhı

zaman ve maliyet açısından güçlü bir alternatif haline getiriyor. Türkiye, Marmaray geçişi ve Bakü-Tiflis-Kars demir yolu hattı ile bu koridorda kesintisiz taşımacılık imkânı sunuyor. 

KALKINMA YOLU: AVRUPA’YA UZANAN YENİ TİCARET OMURGASI

Kalkınma Yolu Projesi, Irak’taki Fav Limanı’ndan başlayarak yaklaşık bin 200 kilometrelik bir hat üzerinden Türkiye’ye ve buradan Avrupa’ya uzanan yeni bir ticaret omurgası oluşturmayı hedefliyor. Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Türkiye ve Irak’ın ortaklığında yürütülen proje, küresel ticaretin çeşitlendirilmesi ve alternatif hatların güçlendirilmesi açısından stratejik önem taşıyor. ANKARA Milliyet 

TİCARETİN HAFIZASI...

KRAL YOLU: M.Ö. 6. yüzyıldan itibaren Mezopotamya’yı Anadolu ve Ege kıyılarına bağladı. Roma Dönemi’nde de kullanıldı.

İPEK YOLU: Çin’den başlayarak Anadolu üzerinden Avrupa’ya uzanan, 15. yüzyıla kadar dünyanın en önemli ticaret ağı. 

BAKAN URALOĞLU: HER YIL 70 BİN İSTİHDAM

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu da şu değerlendirmede bulundu: “Hürmüz Boğazı’nda ortaya çıkan belirsizlikler, alternatif ulaştırma güzergâhlarının önemini bir kez daha ortaya koydu. Türkiye’nin merkezinde yer aldığı Orta Koridor’da Çin ile Avrupa arasındaki taşıma süresi 18 güne kadar düşüyor. Kalkınma Yolu Projesi ile Fav Limanı’na gelen yükler, ülkemiz üzerinden hem yurt içine hem de Avrupa’ya taşınarak alternatif bir koridor oluşturacak. Bu proje ile ülkemiz ekonomisine 10 yıllık periyotta yaklaşık 55 milyar dolarlık katkı sağlayacağımızı öngörüyoruz. Üretim ve lojistik merkezlerinin ülkemizde konumlandırılmasıyla her yıl ortalama 70 bin vatandaşımızın istihdam edileceğini değerlendiriyoruz.”

Kaynak: Milliyet