Sektörde eşitlik arayışı
MELİSA VARDAL - Oyunculuk sektöründe uzun süredir tartışılan sorunlar, özellikle genç oyuncular açısından giderek daha görünür hâle geliyor. Cast süreçlerine erişememek, menajerlik sistemine dahil olamamak ve projelerde sınırlı bir isim havuzunun sürekli yeniden dolaşıma girmesi, yeni kuşak oyuncuların en çok yakındığı başlıklar arasında yer alıyor. Bu tabloya karşı Oyuncular Sendikası tarafından duyurulan “Oyuncular Platformu” projesi ise oyuncuların CV, showreel ve audition videolarıyla kendilerini tanıtabilecekleri; yapımcı, yönetmen ve cast direktörlerinin doğrulanmış bir oyuncu havuzuna doğrudan erişebileceği dijital bir sistem olarak öne çıkıyor. Platform, sektörde eşit ve şeffaf bir erişim zemini oluşturmayı hedeflerken genç oyunculara sorduk: Yaşadıkları sorunlar neler, çözüm mümkün mü ve bu proje gerçekten karşılık bulabilir mi?
Dilara Vural: ‘Sektördeki hiyerarşi sorgulanmalı’
Bizler, kendi işlerini kurup ayakta kalmaya çalışan tiyatrolar olarak; maddi zorluklar, kaygılar ve güçlü yapıların gölgesinde kalma riskiyle mücadele ediyoruz. Bu yüzden, ortak alanlarda görünür olabilmenin ötesinde, yeni ve parlak fikirlerin gerçekten adil bir şekilde fark edilmesi ve hak ettiği değeri bulması gerektiğine inanıyorum. Ancak bugün geldiğimiz noktada, seyirciyle kurulan ilişkinin ve yön gösterme sorumluluğunun giderek zayıfladığını görmek de mümkün. Bu gidişatı birlikte sorgulamak ve dönüştürmek zorundayız. Şeffaflığı artırarak genç oyuncuların sesini güçlendiren bir alan yaratacağının ümidindeyim bu platformun. Sektördeki hiyerarşileri sorgulayan ve kıran güçlü bir alan yaratabilir. Eşitlik ancak birlikte talep edildiğinde mümkün bu yüzden böyle projeleri çok kıymetli ve gerekli buluyorum.
Aslı Kaplan: ‘Her alandaki aracılar ortadan kalkmalı’
Öncelikle oyunculuğun yapıldığı her alandaki aracıların ortadan kalkması gerektiğini düşünüyorum. Genç oyuncular sektörde yalnızca televizyon ve sinema alanında değil tiyatro alanında da görünmez olma sorunuyla baş başa. Kapalı audition sistemi sektörde alışılmış bir durum hâline geldi. Bu durum her alanda hem motivasyon kırıcı hem de ayrımcılığın, örtük zorbalığın meşru kılındığı bir durum. Birileri sizi seçmeye girmeye layık görmediği için başarısız ya da eksik olarak etiketlenmeniz öyle olduğunuz anlamına gelmez. Bir oyuncunun yeni mezun olması, az network sahibi olması veyahut ‘en iyi’ zannedilen okullardan mezun olmaması onu görünmez kılmak için yeterli sebepler değil. Sürdürülebilir bir sistemde yer alabilmek için o sistemin hepimizi kapsayıcı bir şekilde kucaklaması gerektiyor Sendikanın girişimini değerli buluyorum ve yalnızca televizyon sektöründe değil, tiyatroda da etkili olmasını ümit ediyorum. Hepimizin mesleğimizi en iyi şekilde icra edebilmek için eşit şekilde görünür olmaya hakkı var.
Yaren Özkoca: ‘Menajer bulma aşamasında bile zorlanıyoruz’
Sektörde gittikçe büyüyen sorunların başında görünürlük meselesi geliyor. Her sene daha fazla oyuncu sektöre giriyor ancak hepimizi kapsayacak bir alan yok. Artan oyuncu sayısıyla menajer ve proje sayısı denkleşmiyor. Birçoğumuz ilk adım olan menajer bulma aşamasında bile zorlanıyoruz. Bu sorunların hafifletilmesi için yardımcı olabilecek bir sistemin öncelikle okullarda kullanılmaya başlanması gerektiğini düşünüyorum, görünür olma kaygısını çok erkenden üstümüzde hissediyoruz ve destekleyici bir yönteme ihtiyaç duyulduğu çok açık. Ülkemizdeki konservatuvarların yurt dışındaki okullardaki gibi öğrencilerini sergiledikleri bir düzenin, veya oyuncu - yönetmen - cast direktörlerini buluşturmaya daha fazla odaklanılması gereken bir yapının yokluğunu çekiyoruz. Bu yüzden Oyuncular Platformu’nun hepimiz için çok faydalı olabilecek bir proje olduğunu düşünüyorum. Yaş, eğitim ve tanınırlık sınırlarının ötesinde hepimizin görünür olabileceği bir sistem, sektöre eşitlik getirebilmesi adına büyük bir umut.
Selver Çavuş: ‘Önce meslek tanımımız yapılmalı’
Mesleğimizin tanımı yapılmadığı sürece sorunların çözüleceğini düşünmüyorum. Mesleğin sınırları belirlenmediği için oyunculuk herkesin yapabileceği ‘ne olduğu belirsiz’ bir alan gibi görülüyor. Bugün tek amaç para kazanmak olduğu için ‘garanti’ görülen ünlü oyuncuların peşinden koşuluyor. Bizler ancak işler ekranda yayınlandığında haberdar olabiliyoruz. Sektörün örgütsüzlüğü, yaşanan saçmalıkları ‘münferit olaylar’ gibi görmemize sebep oluyor. Bizler sürekli tanımlanmış güzellik algıları ve takipçi sayısı kıstasları arasında sürekli duvarlara çarpıyoruz. Oyuncular Platformu denemesi iyi niyetli olabilir ama menajerleri aradan çıkarsak bile cast direktörlerini hangi mekanizmayla denetleyeceğiz, onların seçiminde liyakatın esas olacağını nasıl bileceğiz? ‘Yeni mezun oyuncu gişe yapmaz’ algısını veya ‘tanıdık oyuncuyu ucuza oynatma’ fikrini bu nasıl engelleyecek? Artık sadece kamera önünde değil, tiyatroda da herkes tanıdığıyla iş yapıyor çünkü hedef sanat değil, para kazanmak.
Kaynak: Milliyet
