32 lider bir araya geliyor, gözler ittifakın yeni döneminde! NATO 3.0’a geçiş zirvesi: Ankara

AYDIN HASAN / ANKARA – Türkiye 22 yıl aranın ardından ikinci kez Kuzey Atlantik Konseyi’nin (NATO) Devlet ve Hükümet Başkanları Toplantısı’na bu kez Başkent Ankara’da ev sahipliği yapıyor.

Başta ABD Başkanı Donald Trump olmak üzere 32 devlet başkanı, dışişleri ve savunma bakanlarını bir araya getirecek 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi daha başlamadan küresel güvenlik mimarisinin geleceği belirleneceği, ittifakın ‘fabrika ayarlarına dönüşü’ olarak tanımlanan 3.0 versiyonuna geçişi resmileşeceği için tarihi olarak nitelendirildi. İttifakın Avrupa Birliği(AB)kanadı, ABD ile yaşadığı gerilimlerin giderilmesi, Başkan Donald Trump’ın gazabı ve Rusya’ya yapılacak telkinlere karşı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a güveniyor.

Gelecek tasarlanacak

2. Dünya Savaşı’nın ardından ortaya çıkan soğuk savaş döneminde kurulan NATO bu dönemde kolektif savunmaya dayalı 5. maddesini net şekilde uyguladı. Bu dönem 1.0 olarak anılıyor. Soğuk Savaş sonrasında, nispeten barış ve rahatlamanın söz konusu olduğu, alan dışı operasyonlara ve misyonlara ağırlık verilen dönem ise 2.0 olarak tanımlanıyor. Trump’ın ikinci dönemiyle birlikte ise 3.0 yani ittifakın kuruluş misyonuna dönüşüne yönelik tartışmalar başladı. 2025 yılında Lahey’de yapılan zirvede ABD’nin ısrarıyla üyelerin yüzde 3,5 + 1,5 fomülüyle ifade edilen külfet paylaşımına katılımı konusundaki kararlılık ortaya konuldu. Ankara Zirvesi ise Lahey’den bu yana geçen sürede kat edilen mesafenin ölçüleceği ve NATO’nun gelecek tasarımının şekilleneceği toplantı olacak. 

TUSAŞ’ta resepsiyon

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, akşam saatlerinde Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’nin (TUSAŞ) Kahramankazan’daki tesislerinde üst düzey katılımlı bir resepsiyon verecek. Türkiye’nin savunma sanayi kabiliyetlerinin sergileneceği, uluslararası işbirliklerinin ve müttefiklik ruhunun öne çıkarılacağı programa geniş katılım bekleniyor. Etkinlikte, havacılık platformları da gökyüzünde yerini alacak. Program kapsamında milli hava platformları gösteri uçuşları yapacak. 

32 ülke lideri katılacak

Zirvenin 8 Temmuz’daki ikinci gününde Erdoğan ile Mark Rutte, sabah saatlerinde müttefik ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarını resmi törenle karşılayacak. Saat 11.00’de liderlerin aile fotoğrafının çekilmesi planlandı. Sadece NATO üyesi 32 ülkenin liderinin katılacağı Kuzey Atlantik Konseyi’nin Devlet ve Hükümet Başkanları Düzeyinde Toplantısı, saat 11.15’te başlayacak. NATO’nun Ankara Zirvesi bildirisinin yayınlanacağı toplantının ardından Rutte’nın saat 15.00 sıralarında düzenleyeceği basın toplantısı ile zirvenin resmi gündemi sona erecek.

Ay Yıldız’ın ilk konukları

Saat 17.00’de NATO Dışişleri Bakanları, İstanbul İşbirliği Girişimi (ICI) kapsamında Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin dışişleri bakanlarıyla Beştepe’de buluşacak. Saat 17.30’da Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler; Ay Yıldız Yerleşkesi’nde Türkiye’nin ev sahipliğinde savunma bakanları için resepsiyon verecek. Resepsiyona Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore savunma bakanları da katılacak. Saat 18.30’da Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile eşi Emine Erdoğan’ın ev sahipliğinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde devlet ve hükümet başkanları ve eşleri onuruna resepsiyon ve ardından da akşam yemeği verilecek.

Savunma Sanayii Forumu ilk kez resmi programda 

Bugüne kadar zirvelerin bir yan etkinliği olan ancak ilk kez resmi programa giren savunma sanayii forumunda ise bir çok anlaşmanın imzalanarak 3.0 dönemine geçiş taçlandırılacak. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Külliye’deki basın toplantısı ile dün ilk etkinliği gerçekleştirilen zirveninin bugünkü bölümü eş zamanlı programlarla Cumhurbaşkanlığı Külliyesi, ATO Congressium ve Ay Yıldız Yerleşkesi’nde yapılacak. ATO Congresium saat 10.00-17.00 arasında NATO Zirvesi Savunma Sanayii Forumu’na ev sahipliği yapacak.

Kaynak: Milliyet